|
Burada bahsedilen Kaptan Thomas Abel Brimage
SPRATT 4 seneden beri
peşinde olduğum tarihi bir kişilik. Evet, bu kaptan İngiliz Devleti
adına bölgede keşifler yapıyor kömürün kalitesi ile ilgili bilgiler
veriyor bunları bir raporda topluyordu. Bu rapor Remarks on the Coal-bearing
Deposits near Erekli (The Ancient Heraclea Pontica... Peki kimdir?
Bu kaptan…
Makalemizin başlığında yer alan İngiliz Amiral Spratt ile
ilgili olarak George William Seyahat yazı notlarında şöyle
yazmaktadır:
10 Kasım
1853 saat sabah dokuzda Amiral ve Mr, Mrs. Robertes’le birlikte
SPITFIRE buharlısına geldik. Bu buharlı çok zeki bir subay olan
Kaptan Spratt yönetimi altında bu suların bahri araştırması ile
vazifelendirilmiştir.
Savaş başlamasından sonra Amiral Spratt Havzaya gelir ve şu
net bilgileri bize verir;
1854 yılı Mart ayının sonlarına doğru, İngiltere ve Fransa
donanmasının Karadeniz’e girmesinden sonra Türk hükümetinin güney
sahilinden Ereğli yakınlarında (Antik Heracle’da) kömür elde
ettiğinin bilinmesi üzerine savaş gemilerinde kullanmak için,
kalitesini araştırıp rapor etmem için oraya gitmem emredildi…
Benim idaremde 27 Mart akşamı Kraliyet gemisi “ Spitfire ”
ile İstanbul’dan ayrılarak Ereğli’ye ertesi günü sabaha geçip, hava
şartlarının uygunluğundan istifade edip Ereğli’nin 30 km doğusunda
Türk Hükümetinin İngiliz Mühendisi Mr. John Barkley’in direktifleri
ile işlettiği Kozlu körfez ve vadisine devam edildi…
Kozlu körfezin kıyısındaki birkaç evden oluşmuş ve bu
bölgeden üretilen kömürün Ereğli’ye nakli için çok güvenli bir
yerdir. Şu anda, Mayıs ayının ortalarında veya sonunda İstanbul’a
yapılacak nakliyat için yaklaşık 9.000 ton kömür hazır olarak
beklemektedir…
Kumsaldan yaklaşık 2 mil uzunluğundaki vadiye çıkan o zaman
çalışan madenlere de giden bir tramvay gördüm…
1838 veya 1840’larda bu kömür yataklarının varlığı dikkat
çektiyse de benim ziyaretimden 5–6 yıl kadar önce Hırvatlar kıyının
yanındaki gelişmiş ve kolay çıkarılabilen damarları işlemelerine
rağmen Türk hükümeti tarafından bu kömür yatakları sistemli olarak
işletilmiyordu…
Çevrede kömür bulunan yerleri görmek arzusuyla 30 Mart sabahı
Mr. Barkley ile Kozlu-Ereğli arasındaki bölgeye hareket ettik.
Gemime beni Ereğli’de beklemesini söyledim…
Geçtiğimiz vadide de kömür damarları görmüştük ama onlar
denize daha yakın bulunuyorlardı. Kardiç’in batısına doğru, kıyıya
ulaştırılan, içlerinde kömür bulunan birçok vadiden geçtik Bunlardan
biriside Aligazi köyü yakınında Hırvatlar tarafından çalıştırılan,
birisi göz kararı 70 derece iki kömür damarı bulunuyordu…
Bu paralel tepelerin üzerinden yolculuğumuzun sona erdiği yer
güneydeki manzara ormanı eski çağlardan kalmış gibi balta girmemiş,
Ereğli’ye gözün alabildiği kadar sık çınar ve meyve ağaçlarıyla bir
okyanusun dalgaları gibi kaplıydı.
(3) |
